چۆن دەبە ئەلەمنیۆمەکان دووبارە بەکاردەهێنرێنەوە؟

دەبە ئەلەمنیۆمەکان بە کۆکردنەوەیان ڕیسایکل دەکەیت. پاشان دەبەکان ڕیز دەکەیت و پاکیان دەکەیتەوە و پارچە پارچە دەکەیت. دواتر دەتوێنەوە و فڕێیان دەدەیت و دەیانگێڕیت. ئەمەش یارمەتی دروستکردنی بەرهەمی نوێ دەدات. دەربارەی ساڵانە 71%ی دەبە ئەلەمنیۆمەکان لە سەرانسەری جیهاندا ڕیسایکل دەکرێن . دەبە ئەلەمنیۆمەکان زۆرترین دەبەی خواردنەوە ڕیسایکل کراوەکانن لە جیهاندا. ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم تا 95%ی ئەو وزەیەی کە بۆ دروستکردنی دەبەی نوێ بەکاردەهێنرێت پاشەکەوت دەکات . هەروەها یارمەتی پاراستنی ژینگە دەدات. کاتێک کە ڕیسایکل دەکەیت، یارمەتی پشتگیریکردنی بەردەوامی دەدەیت. کردارەکانت جیاوازی دروست دەکەن.

کلیلەکانی بردنە دەرەوە

• ڕیسایکلکردن دەبە ئەلەمنیۆمەکان وزەی زۆر کەمتر بەکاردەهێنن لە چاو دروستکردنی دەبەی نوێ. تا 95%ی وزە پاشەکەوت دەکات و یارمەتی ژینگە دەدات. دەتوانن بە کۆکردنەوەی دەبە و شۆردنیان یارمەتیدەر بن. پێش ئەوەی ڕیسایکلیان بکەیت دەبەکان ڕیز بکە. دەبە ئەلەمنیۆمەکان دەتوانرێت چەندین جار ڕیسایکل بکرێت. کوالیتی خۆیان لەدەست نادەن. ڕیسایکلکردنی دەبە ڕێگەیەکی بەهێزە بۆ کەمکردنەوەی پاشماوە. دەبە ڕیسایکل کراوەکان لە نزیکەی ٦٠ ڕۆژدا دەگەڕێنەوە بۆ فرۆشگاکان. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە ڕیسایکلکردن چەندە خێرا کاردەکات. ئەگەر بەشداری بەرنامەکانی ڕیسایکلکردنی ناوخۆیی بکەیت، ئەوا یارمەتی کۆمەڵگاکەت دەدەیت. تۆ یارمەتی پاشەکەوتکردنی وزە و دروستکردنی هەلی کار و کەمکردنەوەی پیسبوون دەدەیت.

کۆکردنەوەی دەبە ئەلەمنیۆم

بەرنامەکانی کۆمەڵگە و کۆربساید

تۆ یارمەتی کۆکردنەوە دەدەیت دەبەی ئەلەمنیۆم لە گەڕەکەکەتدا. زۆرێک لە شارەکان سیستەمی ڕیسایکلکردنی نافەرمییان هەیە. خەڵک لە شەقام و ماڵ و فرۆشگاکان دەبە هەڵدەگرن. هەندێکیان ئەمە وەک کاری سەرەکی خۆیان دەکەن. هەندێکی تر کاتێک کاتیان هەیە دەیکەن. ئەم کۆکەرەوەیانە لە دەوروبەری کۆدەبنەوە 75%ی دەبە لە شارەکاندا . لەوانەیە خەڵک ببینیت کە لە زبڵدانەکاندا بەدوای دەبەدا دەگەڕێن یان لە دوکانەکاندا ڕیزیان دەکەن. کارەکانیان پەیوەندی بە ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن و بازاڕی جیهانییەوە هەیە.

ئەو ویلایەتانەی کە پارەی شووشەیان هەیە 84%ی دەبە ئەلەمنیۆمەکان ڕیسایکل دەکەن . بەرنامەکانی Curbside یارمەتیدەر دەبن، بەڵام تەنها 53%ی ئەمریکییەکان بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی بەدەستیان دەهێنن. پارەی شووشە داوات لێدەکات دەبە ڕیز بکەیت و بیشۆیت. ئەمەش دەبەکان بە پاکی دەهێڵێتەوە و یارمەتی ڕیسایکلکردن دەدات باشتر کاربکات. هەردوو بەرنامەکە یارمەتی ڕیسایکلکردن دەدەن، بەڵام پارەی شووشە زیاتر دەدات و دەبەی پاکتر دەدات.

لە وڵاتدا، دەبە دەهێنیت بۆ... ناوەندەکان یان وێستگەکانی دابەزاندن . بارهەڵگرەکان کە سەبەتەی تایبەت و ئامێری کێڵگەیان هەیە یارمەتی ڕیزکردنی دەبە دەدەن. هەروەها ڕەنگە وۆرک شۆپەکانی ناوخۆیی دەبە ڕیز بکەن. بەرنامەکانی گوندنشین لەگەڵ کۆمپانیا و گروپە تایبەتەکان کاردەکەن. تۆ یارمەتی دەدەیت بە ڕیزکردنی دەبە و پاک ڕاگرتنی. فێربوون و پشتگیری کۆمەڵگا ڕیسایکلکردن بەهێز دەهێڵێتەوە.

گواستنەوە بۆ دامەزراوەکانی ڕیسایکلکردن

دوای کۆکردنەوەی دەبە، دەچنە ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن. تۆ بە پاککردنەوە و ڕیزکردنی دەبەکانت یارمەتیت دەدەیت. گواستنەوەی دەبەیەکی زۆر پێویستی بە پلانی باش هەیە. بارهەڵگرەکان دەبێت ڕێگای سەلامەت بەکاربهێنن و شوێنی پێویستیان هەبێت. مامەڵەکردن لەگەڵ کانزا خراپەکان دەتوانێت مەترسیدار بێت , بۆیە کرێکاران پێویستیان بە ڕاهێنان و یاساکانی سەلامەتی هەیە.

تێچووی گواستنەوە بەشێکی گەورەیە لە ڕیسایکلکردن. دەربارەی 25%ی وزە لە ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆمدا بۆ گواستنەوە و ئامادەکردنی پاشماوە بەکاردێت. ڕێگای کورتتر و کەمتر گەشتکردن پارە و وزە پاشەکەوت دەکات. لۆجستیکی باش یارمەتی کۆکردنەوە و گەیاندنی دەبە بە خێرایی دەدات. تۆ یارمەتی ڕیسایکلکردن دەدەیت بە جێبەجێکردنی یاساکان و پاک ڕاگرتنی دەبە.

ڕیزکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان

جیاکردنەوەی موگناتیسی

تۆ یارمەتی ڕیزکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان دەدەیت لە ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن. کرێکاران و ئامێرەکان بۆ جیاکردنەوەی کانزاکان کەرەستەی جیاواز بەکاردەهێنن. سەرەتا موگناتیسیەکان ئاسن و کانزا ئاسنییەکانی تر دەکێشنە دەرەوە. ئەلەمنیۆم بە موگناتیسیەکانەوە نالکێت، بۆیە لەسەر پشتێنەکە دەمێنێتەوە. داهاتوو، جیاکەرەوەی کارەبای سووڕانەوە ئەلەمنیۆم دوور دەخاتەوە . لە شتەکانی تر ئەم ئامێرانە ڕۆتۆرێکی موگناتیسی خولاوەیان هەیە. کاتێک ئەلەمنیۆم بەسەر ڕۆتۆرەکەدا دەڕوات، پاڵ دەخرێتە سەر پشتێنەکە. ئەم هەنگاوە ئەلەمنیۆم لە کانزاکانی تر و شتە ناکانزاییەکان جیا دەکاتەوە.

ئامێری ڕیزکردن ئامرازی تایبەت بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی ڕیسایکلکردن خێراتر و باشتر بێت.

• کرێکاران بە دەست ڕیز دەکەن

• موگناتیسیەکان ئاسن دەردەهێنن

• جیاکەرەوەکانی کارەبای ئیدی ئەلەمنیۆم دەجوڵێنن

• ئەو ڕۆبۆتانەی کە بینینی کۆمپیوتەریان هەیە یارمەتی ڕیزکردن دەدەن

• کامێرا و لەیزەر یارمەتی ڕیزکردنی بینایی دەدەن

• ئامێرەکانی تیشکی ئێکس و لەیزەر ئالۆوی تایبەت دەدۆزنەوە

ڕیزکردنی باش یارمەتی ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن دەدات ئەلەمنیۆمی زیاتر بەدەست بهێنن. زۆر یارمەتی دەدەیت بە پاک ڕاگرتنی دەبە و دوور لە زبڵ.

لابردنی پیسکەرەکان

پێویستە ئەو شتانە دەربهێنیت کە سەر بە دەبە ئەلەمنیۆمەکان نین پێش ڕیسایکلکردن. شتە باوەکان بۆ لابردنی بریتین لە... بۆیاخ، لیبێڵ، پلاستیک، لاستیک، و ڕۆن . ئەمانە لە ڕوپۆشەوە یان ئەو شتانە دێن کە بە دەبەکانەوە لکاون. ئەگەر ئەم شتانە بەجێبهێڵیت، دەتوانن ئامێرەکان بشکێنن و ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو خراپتر بکەن.

جۆرەکانی پیسکەر	شێوازەکانی لابردنی	تێبینی
بۆیاخ، ڕۆن، کانزاکانی تر	ڕیزکردنی موگناتیسی و بینایی و تیشکی ئێکس	پێش توانەوەی بەکاردێت
پلاستیک، لاستیک، دار	پۆلێنکردنی هەوا، ڕیزکردنی دەستی	ڕژێمی ئەلەمنیۆم بە پاکی دەهێڵێتەوە
لەخۆدەگرێت (ئەلومینا، SiC)	پاڵاوتنی توانەوەی، دەرزی لێدانی گازی کلۆر	لە کاتی توانەوەیدا دەدرێت
پیسی کەڵەکەبوو	شلکردنەوە بە ئەلەمنیۆمی نوێ	ڕێژەی ڕیسایکلکردن سنووردار دەکات

ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن بۆ ڕزگاربوون لەم شتانە ئامێر و ماددە کیمیاییەکان بەکاردەهێنن. تۆ یارمەتیت دەدەیت بە شۆردن و ڕیزکردنی دەبە لە ماڵەوە. دەبە پاکەکان وا دەکات ڕیسایکلکردن باشتر کار بکات و بە سەلامەتی بیهێڵێتەوە.

پاککردنەوە و پارچەپارچەکردن

شۆردن و لابردنی پۆشاکەکان

تۆ بە شۆردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان دەست پێدەکەیت. ئەم هەنگاوە ڕزگارت دەبێت لە پیسی و شتە چەسپاوەکان. هەروەها هەر خواردنەوەیەکی بەجێماوە لادەبات. ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن ئامێری جل شۆری گەورە بەکاردەهێنن کە ئاو و سابونیان تێدایە. ئەم ئامێرانە دەبەکان بە باشی دەخولێننەوە و دەشۆن. ئەوان دڵنیا دەبنەوە کە دەبەکان هیچ خۆراک و پیسییەکیان نەماوە. دەتوانیت یارمەتی بدەیت بە شۆردنی دەبە لە ماڵەوە پێش ڕیسایکلکردن. دەبە پاکەکان ڕیسایکلکردن ئاسانتر و سەلامەتتر دەکەن.

دوای شۆردن، ڕوپۆش و لیبێڵەکان لادەبرێن. زۆرێک لە دەبەکان بۆیاخ، ڕەنگ، یان فیلمی پلاستیکییان تێدایە. ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن شلەی تایبەت و گەرمی بەکاردەهێنن بۆ لابردنی ئەم پۆشاکانە. هەندێک جار، ئامێرەکان فڵچە یان جەتی هەوا بەکاردەهێنن بۆ لیبێڵی سەخت. لابردنی پۆشاکەکان ئەلەمنیۆم پاک و پاک دەهێڵێتەوە. لە کاتی توانەوەی پیسبوون دەوەستێنێت. تۆ یارمەتیت دەدەیت بە هێشتنەوەی دەبە بە دوور لە شتی زیادە.

ئامۆژگاری: ئەگەر دەتوانی دەبەکانت بشۆ و لیبێڵەکان داکەنە. دەبە پاکەکان یارمەتی دروستکردنی بەرهەمی ڕیسایکل کراوی باشتر دەدەن.

پارچەپارچەکردن بۆ توانەوەی کارا

کاتێک دەبە پاک بووەوە، پارچە پارچە دەکرێن و دەبنە پارچەی بچووک. پارچەپارچەکردن دەبە دەشکێنێت بۆ پارچەی بچووک. ئەمەش ڕووبەری ڕووبەری زیاتر دەدات. یارمەتی زووتر توانەوەی ئەلەمنیۆم دەدات لەناو کورەدا. هەروەها پارچەپارچەکردن پاشماوەی پیسی لا دەبات. پارچە بچووکەکان با گەرمی بگاتە هەموو ئەلەمنیۆمەکە. ئەمەش توانەوەی خێراتر دەکات.

ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن بۆ بڕینی دەبە لە پارچە پارچەکەری بەهێز بەکاردەهێنن. ئەم ئامێرانە دەبە بە قەبارەی یەکسان دەبڕن. ئەمەش وا دەکات کە سەرچاوەی سەرەکی بۆ توانەوەی وەک یەک بێت. ئەلەمنیۆمی پارچە پارچەکراو سەلامەتترە و یارمەتی وەرگرتنەوەی کانزای زیاتر دەدات. کورەی جیاواز لەگەڵ دەبە پارچە پارچەکراوەکان باشتر کاردەکەن. کورەی دەنگدانەوە دەبە بە یەکسانی دەتوێتەوە. کورەی سووڕاوە بە پارچەی پاک کانزای زیاتر وەرئەگرنەوە. کورەی ئیندێکشن پێویستیان بە تەنانەت پارچەپارچەکردن هەیە بۆ ئەوەی پیسبوون بوەستێت و هەموو شتێک بتوێنێتەوە.

جۆری کورە	سوودی ئەلەمنیۆمی پارچە پارچەکراو
دەنگدانەوە	دەبە بە یەکسانی دەتوێتەوە
ڕۆتاری	کانزای زیاتر بەدەست دەهێنێتەوە
ئیندێکشن	بە یەکسانی دەتوێتەوە، کەمتر پیسبوون

تۆ یارمەتی ڕیسایکلکردن دەدەیت بە دڵنیابوون لەوەی کە دەبەکان پاکن و ئامادەن بۆ پارچەپارچەکردن. ئەم هەنگاوە یارمەتی دروستکردنی ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراوی کوالیتی بەرز دەدات بۆ شتە نوێیەکان.

توانەوەی و پاککردنەوە

پرۆسەی توانەوەی کورە

تۆ یارمەتی گۆڕینی دەبە پارچە پارچەکراوەکان دەدەیت بۆ کانزای نوێ بە توانەوەیان. ئەلەمنیۆم لە پلەی گەرمی نزیکەی 1220 پلەی فەهرەنگی دەتوێتەوە . ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن بۆ گەیشتن بەم گەرمایە کورەی تایبەت بەکاردەهێنن. کورەی ئیندێکشن کارەبا بەکاردەهێنێت بۆ گەرمکردنی کانزاکان بە خێرایی . ئەمانە وزە پاشەکەوت دەکەن و لە کارگە مۆدێرنەکاندا کاردەکەن. هەندێک شوێن کورەی خۆر بەکاردەهێنن. کورەی خۆر تیشکی خۆر چڕ دەکاتەوە بۆ ئەوەی زۆر گەرم بێت. پلەی گەرمیان دەگاتە سەرووی 750 پلەی سەدی . ئەم ڕێگایانە وا دەکات ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم باشتر بێت بۆ هەسارەکە.

سەرەتا کرێکاران دەبە وردکراوەکان دەخەنە ناو کۆپێکەوە. کۆپەکە دەچێتە ناو کورەکەوە. کورەکە گەرم دەبێت تا ئەلەمنیۆم دەتوێتەوە. کرێکاران بۆ سەلامەتی دەستکێش و چاویلکە لەبەر دەکەن. توانەوەی بە خێرایی لە گەرمای گونجاودا ڕوودەدات. بەکارهێنانی کورەی باش وزە پاشەکەوت دەکات و کرێکاران بە سەلامەتی دەهێڵێتەوە.

ئامۆژگاری: کورەی ئیندێکشن وزەی کەمتر بەکاردەهێنێت لە چاو کورە کۆنەکان. کورەی خۆر تیشکی خۆر بەکاردەهێنێت، بۆیە ڕیسایکلکردن لەوەش سەوزترە.

لابردنی چەوری

کاتێک ئەلەمنیۆم دەتوێتەوە، چەوری لەسەرەوە دروست دەبێت. درۆس لە پێستی خۆڵەمێشی دەچێت. خاوەنی ئۆکسیدی ئەلەمنیۆم و کانزای گیری خواردووە. پێویستە پاشماوە لاببەیت بۆ ئەوەی ئەلەمنیۆم بە پاکی بمێنێتەوە.

کرێکاران پاشماوەی ئەلەمنیۆمی تواوە دەکێشن. ساردی دەکەنەوە و دەیچەوسێننەوە بۆ ئەوەی کانزای پاشماوەیان دەست بکەوێت. هەندێک لە ڕووەکەکان خوێ فڵکس بەکاردەهێنن. ئەمەش خوێی تواوە لەگەڵ چەوری تێکەڵ دەکات. ئۆکسجین دەشکێنێت و ڕێگە بە ئەلەمنیۆمی زیاتر دەدات نوقم بێت. شوێنەکانی تر کورەی کەوانەیی پلازما بەکاردەهێنن بۆ بەدەستهێنانی کانزای زیاتر.

زۆربەی پاشماوەی پاشماوە دەگۆڕێت بۆ ئۆکسیدی ئەلەمنیۆم و خوێ. هەندێکیان دووبارە ڕیسایکل دەکرێنەوە، بەڵام هەندێکیان دەچنە زبڵدانەکان. لابردنی پاشماوە بە باشی ئەلەمنیۆمی پاکی زیاتر و پاشەڕۆی کەمتر دەدات. ئەم هەنگاوە گرنگە بۆ ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆمی باش.

کاستینگ و ڕۆڵنگ

پێکهێنانی ئینگۆتی ئەلەمنیۆم

تۆ یارمەتی گۆڕینی ئەلەمنیۆمی تواوە دەدەیت بۆ ئینگۆتی ڕەق. کرێکاران ئەلەمنیۆمی گەرم دەڕێژنە ناو قاڵبەکانەوە. قاڵبەکان شێوەی کانزاکە دەدەنە بلۆکی گەورە یان تەختە. هەندێک جار، ئەوانیش بیلێت دروست دەکەن. ئەم هەنگاوە ئەلەمنیۆمی شل دەکاتە پارچەی ڕەق. دوو ڕێگەی سەرەکی هەیە بۆ کاستکردنی ئەلەمنیۆم. کاستینگ بە ساردی ڕاستەوخۆ کانزاکان بە خێرایی بە ئاو سارد دەکاتەوە. کاستی بەردەوام تەختەی درێژ دروست دەکات کە دەبڕدرێت.

لێرەدا هەنگاوە سەرەکییەکانی دروستکردنی ئینگۆتی ئەلەمنیۆم دەخەینەڕوو:

1. توخمەکانی ئالۆوی تێکەڵ بکە لەناو ئەلەمنیۆمی تواوەدا. ئەمەش تایبەتمەندی تایبەت بە کانزاکە دەبەخشێت.

2. ئەلەمنیۆمی گەرمەکە بڕێژە ناو قاڵبەکان بە ئامێری کاستینگ.

3. ئەلەمنیۆمەکە بە خێرایی سارد بکەرەوە بۆ ئەوەی ئینگۆتی بەهێز دروست بکەیت.

4. ئینگۆتە ڕەقەکان لە قاڵبەکان دەربهێنە و پشکنینیان بۆ بکە.

ئامۆژگاری: سەیرکردنی پلەی گەرمی و خێرایی ساردبوونەوە یارمەتیدەرە بۆ وەستاندنی درز و کێشەکانی ناو ئینگۆتەکان.

کوالیتی لە هەموو هەنگاوێکدا گرنگە. تۆ پێش توانەوەی ئەلەمنیۆمی پاشماوە ڕیز دەکەیت. کرێکاران تێکەڵەی کیمیایی هەر وەجبەیەک تاقی دەکەنەوە. سەیری ئینگۆت دەکەن بۆ ئەوەی هەر کەموکوڕییەک بدۆزنەوە. پشکنینی باش ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو بەهێز و بەسوود دەهێڵێتەوە.

ڕۆڵکردن بۆ ناو پەڕە

تۆ یارمەتی گۆڕینی کۆترە ئەلەمنیۆمەکان دەدەیت بۆ پەڕەیەکی تەنک. ڕۆڵکردن ئامێری گەورە بەکاردەهێنێت کە پێیان دەوترێت ڕۆلەر میڵ. ئەم میڵانە کانزاکە دەچەوسێننەوە و دەیانکشێنن. تەختە ئەستوورەکان تەنکتر و درێژتر دەبنەوە. ڕۆڵکردنی گەرم گەرمی بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی کانزاکە نەرم بێت. ڕۆڵکردنی سارد کانزاکە ڕەقتر و نەرمتر دەکات.

پرۆسەی ڕۆڵکردن چەند هەنگاوێکی هەیە: ١.

1. ئینگۆتەکان گەرم بکە بۆ ڕۆڵکردنی گەرم.

2. تەختەکان لە ڕێگەی میڵەکانەوە ڕۆڵ بکە بۆ ئەوەی تەنکتر بن.

3. پشکنینی پەڕەکان بۆ شێوە و کوالێتی ڕووکار.

4. کۆتاییەکانی وەکو بۆیاخ یان ڕوپۆشکردن زیاد بکە.

هەنگاوی کۆنترۆڵکردنی کوالیتی	مەبەست
پشکنینی ئینگۆتە خاوەکان	پێش ڕۆڵکردن کێشەکان بدۆزەرەوە
سەیری خێرایی ڕۆڵکردن بکە	ئەستووری و شێوەی یەکسان بهێڵەرەوە
سەیری کوالێتی ڕووکار بکە	پەڵەی زبر لاببە و پەڕەکان بە نەرم و نیان بکە
گرنگیدان بە ئامێرەکان	شکاندنەکان بوەستێنە و وەرەقەکان وەک خۆیان بهێڵنەوە

کرێکاران مۆنیتەر بەکاردەهێنن بۆ پشکنینی ئەستووری و ڕووی زەوی لە کاتی ڕاستەقینەدا. ئەگەر شتێک بە هەڵەدا بچێت بە خێرایی ئامێرەکان چاک دەکەنەوە. ڕۆڵکردن و تەواوکردنی باش وا دەکات کە پەڕەی ئەلەمنیۆم ئامادە بێت بۆ دەبە و بەرهەمی نوێ. تۆ یارمەتیت دەدەیت بە ڕیسایکلکردنی دەبە پاکەکان، کە یارمەتی دروستکردنی پەڕەی باشتر دەدات هەموو جارێک.

پرۆسەی ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆم

بەرهەمهێنانی دەبەی نوێ

کاتێک ڕیسایکل دەکەیت، یارمەتی دروستکردنی... دەبە ئەلەمنیۆمی نوێ . کارگەکان ئامێری تایبەت بەکاردەهێنن بۆ شێوەدان بە پەڕەی ئەلەمنیۆمی ڕۆڵکراو بۆ دەبە. ئەم ئامێرانە پەڕۆکان دەخەنە ناو سلندەرەوە. کرێکاران بۆ تەواوکردنیان سەرەوە و خوارەوەیان لەسەر دەبەکان دادەنێن. ئەم دەبە لە فرۆشگاکاندا دەبینیت پڕن لە خواردنەوە.

زۆربەی دەبە نوێیەکان لە ئەمریکا ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو بەکاردەهێنن. نزیکەی 71%ی هەر دەبەیەک لە مادەی ڕیسایکل کراو دروست دەکرێت. ئەمەش 53%ی پاشماوەی دوای بەکارهێنان و 18%ی پاشماوەی دوای پیشەسازی دەگرێتەوە. باقیەکەی لە ئەلەمنیۆمی سەرەتاییەوە دێت. دەبە ئەلەمنیۆمەکان زیاتر لە شووشە یان شووشەی پلاستیکی ناوەڕۆکی ڕیسایکل کراویان هەیە. زیاتر لە نیوەی هەر دەبەیەک لەو شتانە دێت کە تۆ و کەسانی تر ڕیسایکل کردووتەوە. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە ڕیسایکلکردنەکەت زۆر گرنگە.

ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو هێز و کوالیتی خۆی دەهێڵێتەوە. کارگەکان بۆ دروستکردنی دەبە و پارچەی ئۆتۆمبێل و کەرەستەی بیناسازی بەکاریدەهێنن. تۆ یارمەتی پاشەکەوتکردنی وزە و کەمکردنەوەی پاشەڕۆ دەدەیت کاتێک ڕیسایکل دەکەیت. دەبە تەنها لە ماوەی ٦٠ ڕۆژدا دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ ڕەفەکانی کۆگاکان.

ڕاستییەکی خۆش: ئەو دەبەیەی ئەمڕۆ ڕیسایکل دەکەیت دەتوانێت تەنها لە ماوەی دوو مانگدا وەک دەبەیەکی نوێ بگەڕێتەوە!

ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆمی لوپی داخراو

کاتێک دەبە ڕیسایکل دەکەیت، پشتگیری لە سیستەمی لوپی داخراو دەکەیت. ئەمەش واتە دەتوانرێت ئەلەمنیۆم دووبارە و سێبارە دووبارە بەکاربهێنرێتەوە بەبێ ئەوەی کوالیتی لەدەست بدات. هەمان ئەلەمنیۆمی ناو دەبەکەت دەتوانێت ببێتە دەبەیەکی نوێ، پاسکیلێک، یان تەنانەت پارچەی فڕۆکە. تۆ یارمەتیت دەدەیت کە ئەلەمنیۆم لە زبڵدانەکان دوور بخرێتەوە و لە بەکارهێناندا بێت.

ڕیسایکلکردنی لوپی داخراو یارمەتی ژینگە دەدات. نزیکەی ٩٥%ی وزەی پێویست بۆ دروستکردنی ئەلەمنیۆمی نوێ لە کانزاکان پاشەکەوت دەکەیت. هەروەها دەردانی گازی گەرمخانەیی تا ٩٥% کەم دەکەیتەوە. ئەم سیستەمە یارمەتی وەستاندنی لەدەستدانی شوێنی نیشتەجێبوون و پیسبوونی ئاو دەدات. تۆ یارمەتیت دەدەیت پاشماوە لە زبڵدانەکان دوور بخرێتەوە و هەسارەکە پاکتر دەکەیتەوە.

لایەن	سوود
کوالیتی ماددە	ئەلەمنیۆم دەتوانرێت چەندین جار ڕیسایکل بکرێت بەبێ ئەوەی هێزی لەدەست بدات.
پاشەکەوتکردنی وزە	ڕیسایکلکردن 95%ی ئەو وزەیەی کە بۆ دروستکردنی ئەلەمنیۆمی نوێ بەکاردەهێنرێت پاشەکەوت دەکات.
دەردانی گەرمخانە	ڕیسایکلکردن ڕێژەی دەردانی CO2 تا 95% کەمدەکاتەوە.
ئابووری بازنەیی	نزیکەی ٧٥%ی هەموو ئەو ئەلەمنیۆمانەی کە تا ئێستا دروستکراون هێشتا بەکاردەهێنرێن.
کەمکردنەوەی پاشماوە	ڕیسایکلکردنی یەک تۆن ١٠ مەتر سێجا شوێنی زبڵدانەکان پاشەکەوت دەکات.
کارایی ڕیسایکلکردن	دەبە تەنها لە ماوەی ٦٠ ڕۆژدا دەتوانرێت دووبارە بەکاربهێنرێتەوە و بخرێتەوە سەر ڕەفەکان.

ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم لە هەر بەشێکی جیهاندا بە شێوەیەکی جیاواز کاردەکات. لە ئەوروپا، یاسا توندەکان و بەرنامەکانی گەڕانەوەی پارەی دانراو یارمەتیدەرن بۆ گەیشتن بە ڕێژەی ڕیسایکلکردنی 76%. ئەمریکای باکوور تەکنەلۆژیای نوێ و سیستەمی بەهێز بەکاردەهێنێت. ئاسیای زەریای هێمن بە یارمەتی حکومەت و بیرۆکەی نوێ بە خێرایی گەشە دەکات. ئەفریقا ژێرخانی کەمتری هەیە، بەڵام ڕیسایکلکردنی نافەرمی لەوێ یارمەتیدەرە. یاسای بەهێز و کارکردنی خەڵک بەیەکەوە ڕیسایکلکردن باشتر دەکات.

تۆ لە پرۆسەی ڕیسایکلکردندا گرنگیت. دەبە پاک دەهێڵیتەوە، ڕیزیان دەکەیت و پشتگیری لە بەرنامە ناوخۆییەکان دەکەیت. کردارەکانت یارمەتی ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم دەدەن بەهێز بمێنێتەوە و بۆ ماوەیەکی زۆر بەردەوام دەبێت. تۆ یارمەتیت دەدەیت بۆ ئەوەی دڵنیا بیت کە دەبە ئەلەمنیۆمەکان بەفیڕۆ ناچن.

سوودەکانی ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم

پاشەکەوتکردنی وزە و سەرچاوەکان

کاتێک ئەلەمنیۆم ڕیسایکل دەکەیت، یارمەتی پاشەکەوتکردنی وزەیەکی زۆر دەدەیت. ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان نزیکەی ٩٥% وزەی کەمتر بەکاردەهێنێت لە چاو دروستکردنی ئەلەمنیۆمی نوێ لە کانزای بۆکسیت. ئەم پاشەکەوتکردنی وزە گەورەیە لەبەر ئەوە ڕوودەدات کە پێویست ناکات کەرەستەی نوێ دەربهێنیت یان پاڵاوتە بکەیت. ئەگەر یەک کیلۆ ئەلەمنیۆم ڕیسایکل بکەیت، ئەوا وزەی پێویست پاشەکەوت دەکەیت بۆ ئەوەی شارێکی وەک پیتسبورگ بۆ ماوەی شەش ساڵ کارەبا بدات.

جۆری بەرهەمهێنان	وزەی پێویست (گیگاجول بۆ هەر تۆنێک)	ڕێژەی سەدی وزەی بەکارهێنراو بە بەراورد بە بەرهەمهێنانی سەرەتایی
ئەلەمنیۆمی سەرەتایی (لە کانزای بۆکسیتەوە)	~186	100%
ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو (لە پاشماوە)	~13.6	~7.3%

هەروەها ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم سەرچاوە سروشتییەکان پاشەکەوت دەکات. ملیۆنان مەتر سێجا زبڵ و خاشاک لە زبڵدانەکاندا دەهێڵیتەوە. یەک تۆن ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو نزیکەی ١٠ مەتر سێجا شوێنی زبڵدانەکان پاشەکەوت دەکات. یارمەتی پاراستنی دارستانەکان و بڕینی کانگا نوێیەکان دەدەیت. دەبە ئەلەمنیۆمەکان دەتوانرێت چەندین جار ڕیسایکل بکرێت بەبێ ئەوەی کوالیتی لەدەست بدرێت. ئەمەش یارمەتی هەسارەکە و نەوەکانی داهاتوو دەدات.

کاتێک ڕیسایکل دەکەیت، ئاو و کارەبا و کەرەستەی خاو پاشەکەوت دەکەیت. هەڵبژاردنی تۆ یارمەتیدەرە بۆ ئەوەی جیهان پاکتر و بەردەوامتر بێت.

کاریگەری ژینگەیی

ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان یارمەتی کەمکردنەوەی پیسبوون و گازە گەرمخانەکان دەدات. ئەگەر دەبەیەک ڕیسایکل بکەیت، ئەوا وزەی پێویست پاشەکەوت دەکەیت بۆ ئەوەی تەلەفزیۆنێک بۆ ماوەی سێ کاتژمێر کاربکات. ئەگەر هەموو کەسێک لە ئەمریکا هەموو دەبەکانیان ڕیسایکل بکەن، ئەوا وزەی پاشەکەوتکراو دەتوانێت بۆ ماوەی ساڵێک زیاتر لە ٤ ملیۆن ماڵ کارەبا بدات.

میتریک	بەها	ڕوونکردنەوە
CO2 پاشەکەوت دەکرێت بە ڕیسایکلکردنی یەک دەبە	98.7 گرام هاوتای CO2	کەمکردنەوەی دەردانی گازی گەرمخانەیی بۆ هەر دەبەیەک کە ڕیسایکل دەکرێت
ڕێگری لە دەردانی CO2 دەکرێت بۆ هەر تۆنێک کە ڕیسایکل کراوە	10 تۆن CO2	کەمکردنەوەی دەردانی گازی ژەهراوی لە ڕیسایکلکردنی یەک تۆن دەبە ئەلەمنیۆم
کەمکردنەوەی پاشماوەی زبڵدانەکان	1.3 ملیۆن تۆن لە ساڵێکدا	بڕی ئەو ئەلەمنیۆمەی ساڵانە لە زبڵدانەکان دوور دەخرێتەوە

ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم ساڵانە گازە گەرمخانەییەکان بە بڕی ١٢.١ ملیۆن تۆن CO2 کەمدەکاتەوە. ئەمەش وەک ئەوە وایە ٢.٦ ملیۆن ئۆتۆمبێل لە ڕێگاکە دەربهێنیت. ئێوە یارمەتیدەرن لە بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانی کەشوهەوا و پاراستنی زەوی. بە ڕیسایکلکردنی ئەلەمنیۆم، تۆ پشتگیری لە بەردەوامیی دەکەیت و یارمەتی کەمکردنەوەی کاریگەری پاشماوە لەسەر ژینگە دەدەیت.

چۆنیەتی ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆم

باشترین پراکتیزەکان لە ماڵەوە

دەتوانن یارمەتیدەر بن بە ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان بە شێوەیەکی دروست. سەرەتا یاساکانی ڕیسایکلکردن لە شارەکەت یان شارۆچکەکەت فێربە. هەموو شوێنێک یاسای تایبەتی خۆی هەیە بۆ ڕیسایکلکردن. بزانە بەرنامەی ناوخۆیی خۆت ڕێگە بە چی دەدات. ئەمەش یارمەتیت دەدات لە هەڵە دوور بکەویتەوە و زیاتر بۆ دەبەکانت بەدەست بهێنیت.

لێرەدا چەند هەنگاوێکی ئاسان دەخەینەڕوو کە دەتوانیت پەیڕەوی لێبکەیت:

1. یاساکانی ڕیسایکلکردنی ناوخۆیی و ڕێژەی پارەدان بزانە.

2. دەبەکانت ڕیز بکە و بیشۆ بۆ پاککردنەوەی خواردن یان شتە چەسپاوەکان.

3. لیبێڵ یان شریت داکەنە چونکە چەسپ دەتوانێت بەهاکە دابەزێنێت.

4. دەبە ورد بکە بۆ ئەوەی شوێنەکە کەم بکاتەوە و گواستنەوەیان ئاسانتر بێت.

ئامۆژگاری: دەبە ئەلەمنیۆمەکان لەگەڵ شووشە یان پلاستیک تێکەڵ مەکەن. تێکەڵکردن دەتوانێت وا بکات هەموو وەجبەکە فڕێ بدرێت. کیسی نایلۆن بۆ دەبە بەکارمەهێنە. جانتاکان دەتوانن ڕێگری لە ئامێرەکانی ڕیسایکلکردن بکەن.

هەمیشە دەبە بشۆ پێش ئەوەی ڕیسایکلیان بکەیت. ئەمەش کێشەکان دوور دەخاتەوە و پیسبوون دەواسێت. ئەگەر سەری شووشەکەت داکەند، بیخە شوێنێکی جیاواز. ئەمەش یارمەتی ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن دەدات خێراتر کاربکەن.

پشتگیریکردن لە بەرنامە ناوخۆییەکان

دەتوانیت بە شێوازی جیاواز یارمەتی بەرنامەکانی ڕیسایکلکردنی ناوخۆیی بدەیت. ئەگەر ڕیسایکلکردنی لای جادەت نییە، بەدوای سەنتەری دابەزاندن یان حەوشەی خراپەکاری لە نزیکەوە بگەڕێ. زۆر شوێن پارەت پێدەدەنەوە بۆ هەر دەتوانێک کە ڕیسایکل بکەیت. ئەم بەرنامانە یارمەتی ڕیسایکلکردنی دەبەی زیاتر دەدەن و لە زبڵدانەکان دووریان بخەنەوە.

• بەشداری بەرنامەکانی گەڕانەوەی پارەی پێشەکی بکە بۆ بەدەستهێنانی پارە بۆ دەبە.

• داوای یاسای باشتری ڕیسایکلکردن لە سەرکردە ناوخۆییەکان بکە.

• بڕۆ بۆ کۆبوونەوەکانی شار بۆ پشتگیریکردن لە پلانە نوێیەکانی ڕیسایکلکردن.

• لەگەڵ گروپەکان کار بکە بۆ ئەوەی یارمەتی کۆمەڵگاکەت بدەیت زیاتر ڕیسایکل بکات.

کاتێک بەشداری بەرنامە ناوخۆییەکان دەکەیت، یارمەتی شارۆچکەکەت دەدەیت زیاتر ڕیسایکل بکات. کردارەکانت بەفیڕۆدان کەم دەکەنەوە و وزە پاشەکەوت دەکەن و یارمەتی دروستکردنی هەلی کار دەدەن. هەر دەتوانێک کە ڕیسایکل بکەیت یارمەتی پاککردنەوەی شارۆچکەکەت دەدات.

تۆ گرنگت لە ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکاندا. هەنگاوەکان بریتین لە کۆکردنەوە، ڕیزکردن، پاککردنەوە، پارچەپارچەکردن، توانەوەی، کاستکردن و ڕۆڵکردن. هەر بەشێک وزە پاشەکەوت دەکات و یارمەتی هەسارەکە دەدات. بەڕاستی ئەوەی تۆ دەیکەیت گرنگە. کاتێک ڕیسایکل دەکەیت، یارمەتیت دەدەیت لە دروستکردنی هەلی کار، زبڵ و خاشاک لە زبڵدانەکان دوور دەخەیتەوە و پیسبوون کەم دەکەیتەوە.

پۆلی کاریگەری	وەسف
ڕێژەی ڕیسایکلکردن	ڕێژەی ئەمریکا ٤٥٪ یە. خەڵکی زیاتر دەتوانن یارمەتیدەر بن لە بەرزکردنەوەی ئەمە و گەیشتن بە وڵاتانی سەرەوە.
ڕەخساندنی هەلی کار	ڕیسایکلکردنی زیاتر دەتوانێت بە مانای ١٠٤ هەزار هەلی کاری نوێ بێت.
پاشەکەوتکردنی وزە	وزەی پێویست پاشەکەوت دەکرێت بۆ ئەوەی ساڵانە یەک ملیۆن و نیو ماڵ کاربکات.

• ئەلەمنیۆم دەتوانرێت دووبارە و سێبارە ڕیسایکل بکرێت و بەهێز دەمێنێتەوە.

• دەبە پاکەکان یارمەتی ڕیسایکلکردن دەدەن باشتر کاربکەن و بەرهەمی باش دروست بکەن.

• ئەوەی دەزانیت بە کەسانی تر بڵێیت، وا لە خەڵکی زیاتر دەکات کە ڕیسایکل بکەن.

هەر دەتوانێک کە ڕیسایکل بکەیت یارمەتی پاککردنەوەی جیهان دەدات و سەوزتر بێت. ئێستا دەست پێ بکە و داوا لە کەسانی تریش بکە کە ڕیسایکل بکەن! 

پرسیارە بەردەوامەکان

چەند جار دەتوانیت دەبەیەکی ئەلەمنیۆم ڕیسایکل بکەیت؟

دەتوانیت چەندین جار دەبەیەکی ئەلەمنیۆم ڕیسایکل بکەیت. کوالیتی خراپتر نابێت. ئەلەمنیۆم دوای ڕیسایکلکردن بەهێز دەمێنێتەوە. هەر جارێک کە ڕیسایکل دەکەیت، سەرچاوەکان پاشەکەوت دەکەیت.

ئایا پێویستە پێش ڕیسایکلکردنی دەبە ئەلەمنیۆمەکان بشۆیت؟

بەڵێ، پێویستە پێش ڕیسایکلکردن دەبەکانت بشۆیت. دەبە پاکەکان مێروولە و بۆنی ناخۆش ڕادەگرن. ئەوان یارمەتیدەرن بۆ ئاسانکردنی ڕیسایکلکردن. هەروەها دەبە پاکەکان بەرهەمی نوێی باشتر دروست دەکەن.

ئەگەر دەبەی پیس یان تێکەڵاو ڕیسایکل بکەیت چی ڕوودەدات؟

دەبەی پیس یان تێکەڵاو کێشە لە ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن دروست دەکات. دەتوانن بەهای ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو دابەزێنن. لەوانەیە کرێکاران وەجبەی زبڵ و خاشاک فڕێ بدەن.

ئامۆژگاری: هەمیشە دەبە پاک ڕابگرە و لەگەڵ شتی تر تێکەڵیان مەکە.

چەند کات دەخایەنێت تا دەبەیەکی ڕیسایکل کراو ببێتە دەبەیەکی نوێ؟

دەبەیەکی ئەلەمنیۆمی ڕیسایکل کراو لە ماوەی نزیکەی ٦٠ ڕۆژدا دەبێتە دەبەیەکی نوێ. ڕیسایکلکردنی دەبەکانت یارمەتی داخستنی لوپەکە دەدات بە خێرایی.

ئایا دەتوانیت دەبە ئەلەمنیۆمەکان بە چەقۆ یان شێوەی وردکراو ڕیسایکل بکەیت؟

بەڵێ، دەتوانیت دەبەەکان ڕیسایکل بکەیت تەنانەت ئەگەر چەقۆیان لێ بێت یان وردیش بن. وردکردنی دەبەکان شوێنی ناو سەبەتەکەت پاشەکەوت دەکات. هەروەها گواستنەوەیان ئاسانتر دەکات. ناوەندەکانی ڕیسایکلکردن دەبە بە هەر شێوەیەک بێت دەبەن.