بینینەکان: 0 نووسەر: سەرنوسەری ماڵپەڕ کاتی بڵاوکردنەوە: 2025-09-05 سەرچاوە: شوێن
تا ئێستا بیرت لەوە کردۆتەوە کە شەکر لە بیرەکەتدا چەندە؟ زۆربەی خەڵک وا گریمانە دەکەن بیرە بێ شەکرە، بەڵام هەمیشە وا نییە. لەم پۆستەدا، باس لە ڕێژەی شەکر لە جۆرە جیاوازەکانی بیرەدا دەکەین و چۆن پرۆسەی دروستکردنی بیرە کاریگەری لەسەری هەیە. فێردەبیت کە شەکر چۆن کاریگەری لەسەر تەندروستیت هەیە و دەزانیت کام بیرە کەمترین شەکریان تێدایە.

شەکر پێکهاتەیەکی سەرەکییە لە... بەرهەمهێنانی بیرە , و هەمووی لە دانەوێڵەی ماڵتەوە دەست پێدەکات. کاتێک دانەوێڵەکانی وەک جۆ لە ئاودا دەچن، نیشاستەەکانیان دەشکێن و دەبنە شەکری چەورکراو، بە پلەی یەکەم ماڵتۆز.
کاتێک دانەوێڵەکان دەکوڵێنرێن، شلە شەکردارەکە کە بە وۆرت ناسراوە، دروست دەبێت. لێرەدایە کە مەعجوون دێتە ناوەوە، مەعجوون لە کاتی تەخمیرکردندا دەخرێتە ناو وەرتەکەوە، هەروەها شەکرەکە بەکاردەهێنێت بۆ بەرهەمهێنانی ئەلکهول و دووەم ئۆکسیدی کاربۆن.
جۆری جیاوازی شەکر لە بیرەدا هەیە: ١.
ماڵتۆز : دیساکاریدێکە لە دوو مۆلیکولی گلوکۆز پێکهاتووە.
گلوکۆز : شەکرێکی سادەیە کە بە ڕێژەیەکی کەم هەیە.
ئۆلیگۆساکاریدەکان : شەکرە گەورەکان کە مەعجوون ناتوانێت بە تەواوی بیچەمێنێتەوە بەڵام بەشدارن لە جەستەی بیرەکە.
شەکر ڕۆڵێکی گرنگی هەیە وەک مادەی خۆراکی سەرەکی بۆ مەعجوون. بەبێ ئەو مەعجوون نەیدەتوانی ئەلکهول بەرهەم بهێنێت، ئەمەش ئەوەیە کە ڕێژەی کحولەکەی بە بیرە دەبەخشێت.
هەروەها ڕێژەی شەکر کاریگەری لەسەر جەستە و تامی بیرە هەیە. بەرزبوونەوەی ئاستی شەکر دەتوانێت ببێتە هۆی تامێکی پڕتر و شیرینتر، لە کاتێکدا کەمبوونەوەی ڕێژەی شەکر بیرەیەکی وردتر و سووکتر دروست دەکات.
بیرەی ئاسایی بە شێوەیەکی گشتی شەکری کەم یان هیچ شەکریان نییە. بۆ نموونە بیرەیەکی ئاسایی لەوانەیە 0 گرام شەکر و 12.8 گرام کارب لە هەر ژەمێکدا هەبێت. مەعجوونەکە زۆربەی شەکرەکە لە کاتی تەخمیرکردندا بەکاردەهێنێت و کاربەکانی لە دوای خۆی بەجێدەهێڵێت.
بەڵام بیرەی سووک مەیلیان هەیە کەمێک شەکریان زیاتر بێت. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە هەندێک ئەنزیم وەکو گلوکۆئامیلاز ئەو کاربانەی کە ماونەتەوە دەشکێنن بۆ شەکری چەورکراو. ئەم پرۆسەیە هەم ڕێژەی کحول و هەم ڕێژەی کالۆری کەم دەکاتەوە.
بیرەی غەیرە کحولی ئاستی شەکریان زۆر زیاترە لە بیرەی ئاسایی. بەو پێیەی ئەم بیرانە پرۆسەی تەواوی تەخمیرکردنیان بەسەردا نایەت، شەکرەکانی ناو وەرتەکە ناگۆڕدرێن بۆ کحول. لە ئەنجامدا دەتوانن لە هەر ژەمێکدا ٢٨.٥ گرام شەکریان تێدابێت.
براندە بەناوبانگەکانی وەک Coors Non-alcoholic دەتوانن تا ٨ گرام شەکریان هەبێت، کە بە شێوەیەکی بەرچاو زیاترە لە زۆربەی بیرە کحولیەکان.
بیرەی تایبەت، وەکو لامبیک، ترش و بیرەی میوە، ڕێژەی شەکریان زۆر زیاترە. ئەم بیرانە زۆرجار لە کاتی پرۆسەی دروستکردنی بیرەدا میوە یان شەکری زیادکراو بەکاردەهێنن، ئەمەش دەبێتە هۆی تامێکی شیرینتر.
بۆ نموونە، لامبیک دەتوانێت لە هەر ژەمێکدا ٣٣ گرام شەکری تێدابێت، ئەمەش وای لێدەکات هەندێک لە شیرینترین بیرەکان بن کە بەردەستن. بیرەی ترش و میوە زیاتر ڕێژەی شەکریان لە نێوان ٨ بۆ ١٢ گرامە لە هەر ژەمێکدا.
جۆری مەعجوونی بەکارهێنراو ڕۆڵێکی گەورەی هەیە لە تەخمیرکردنی شەکردا. بۆ نموونە، Saccharomyces cerevisiae کە لە ئایلەکاندا بەکاردەهێنرێت، دەتوانێت شەکر بە شێوەیەکی کاراتر لە Saccharomyces pastorianus کە لە لاگەرەکاندا بەکاردەهێنرێت، چەور بکات. ئەمەش واتە بیرەکان مەیلیان هەیە شەکری کەمتریان هەبێت دوای تەخمیرکردن.
هەروەها پلەی گەرمی دروستکردنی بیرە کاریگەری لەسەر تەخمیرکردن هەیە. لە پلەی گەرمی بەرزتردا مەعجوون خێراتر و کاراتر کاردەکات، شەکرێکی زیاتر بەکاردەهێنێت و ئەلکهولێکی زیاتر بەرهەمدەهێنێت. پلەی گەرمی ساردتر پرۆسەکە خاو دەکاتەوە و پاشماوەی شەکری زیاتر بەجێدەهێڵێت.
زۆرجار ئەنزیمەکانی وەک گلوکۆئامیلاز دەخرێنە ناو بیرەی سووک و بێ کحولی بۆ یارمەتیدانی شکاندنی کاربەکان بۆ شەکری چەورکراو. ئەمەش ڕێژەی شەکر زیاد دەکات بەو پێیەی شەکرەکان بە تەواوی نەچێنرێن بۆ کحول.
جگە لەوەش هەندێک لە بیرە تایبەتەکان شەکری زیادکراو وەک هەنگوین یان شەربەتی گەنمەشامی بەکاردەهێنن بۆ بەرزکردنەوەی تام. ئەم پێکهاتانە دەتوانن ڕێژەی شەکرەکە بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بکەنەوە، بەتایبەتی لە بیرە شیرینتر و شیرینییەکاندا.
بە شێوەیەکی گشتی سایدەر شەکری زیاتری تێدایە لە بیرە. لە کاتێکدا بیرەی ئاسایی بەزۆری شەکرێکی کەم یان هیچیان تێدا نییە، بەڵام سایدەر دەتوانێت لە هەر شوێنێکدا لە ١٠ بۆ ١٥ گرام شەکری هەبێت لە هەر ژەمێکدا. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو شەکرە سروشتییە میوەیانەی کە لە سایدەردا هەن، کە وەک بیرە ناچێنرێن بۆ کحول.
هەندێک بیرە وەکو ستۆوت و پۆرتێرەکان ئاستی شەکریان زیاترە بە بەراورد بە بیرە سووکەکان. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە زۆرجار پێکهاتەی زیادە بەکاردەهێنن، وەک شوکولاتە یان قاوە، کە بەشدارن لە شەکری زیادە.
ڕێژەی شەکری شەراب بەپێی جۆرەکەی دەگۆڕێت. شەرابە وشکەکان بە شێوەیەکی گشتی نزیکەی 1-2 گرام شەکریان تێدایە لە هەر ژەمێکدا، هاوشێوەی بیرەی ئاسایی. لە لایەکی دیکەوە شەرابە شیرینەکان دەتوانن لە هەر ژەمێکدا تا ٨ گرام شەکریان هەبێت کە بە شێوەیەکی بەرچاو زیاترە لە بیرە. بەرزبوونەوەی ڕێژەی شەکر لە شەرابە شیرینەکاندا لە میوەی بەکارهێنراو و کورتتربوونی پرۆسەی تەخمیرکردنەوە سەرچاوە دەگرێت.
کاتێک بەراورد دەکرێت بە مەی ڕەق، بیرە بەگشتی شەکری زیاتری تێدایە. لە کاتێکدا خواردنەوە ڕۆحییەکانی وەک ویسکی یان ڤۆدکا شەکرێکی کەم یان هیچیان نییە، بەڵام خواردنەوە تێکەڵەکان، بە تایبەت ئەوانەی بە سۆدە یان تێکەڵکەری شەکردار دروست دەکرێن، دەتوانن ڕێژەی شەکریان بە شێوەیەکی بەرچاو زیاتر بێت. کۆکتێلەکان وەک مارگاریتا یان دایکیریس دەتوانن زیاتر لە ٣٠ گرام شەکر لە هەر ژەمێکدا کۆبکەنەوە، بەپێی پێکهاتەکانی.

بیرە دەتوانێت ئاستی شەکری خوێن دابەزێنێت بە ڕێگریکردن لە گلوکۆنۆجینێسیس، ئەو پرۆسەیەی جەستەت بەکاریدەهێنێت بۆ بەرهەمهێنانی گلوکۆز. ئەمەش دەتوانێت نیگەرانییەک بێت بۆ ئەو کەسانەی کە نەخۆشی شەکرەیان هەیە یان هەر کەسێک کە ئاستی شەکری خوێنیان بەڕێوەدەبات. خواردنەوەی بیرە دەبێتە هۆی دابەزینی شەکری خوێن (کەمبوونەوەی شەکری خوێن)، کە لەوانەیە ببێتە هۆی سەرگێژخواردن و سەرلێشێواوی و نیشانەکانی تر.
بیرە کاربۆهیدراتی تێدایە، کە بەشدارە لە ڕێژەی کالۆری. بۆ نموونە بیرەیەکی ئاسایی بە شێوەیەکی گشتی نزیکەی ١٢.٨ گرام کاربۆهیدرات و ١٥٠ کالۆری لە هەر ژەمێکدا هەیە. بەڵام بیرەی سووک لە هەردوو جۆری کاربۆهیدرات و کالۆری کەمترە، ئەمەش وایکردووە هەڵبژاردەیەکی دۆستی کالۆری زیاتر بێت. بەڵام تەنانەت بیرە سووکەکانیش هێشتا لە ڕووی کالۆریەکانی کحولەوە پەنجەیەکیان تێدایە.
بیرە بە سەرچاوەی 'کالۆری بەتاڵ' دادەنرێت، چونکە وزە دابین دەکات بەبێ ئەوەی بەهای خۆراکی زۆر بێت. زۆرجار خواردنەوەی بیرە دەتوانێت بەشداربێت لە زیادبوونی کێش بەهۆی زۆری کالۆرییەکەیەوە. بە تێپەڕبوونی کات ئەم کالۆرییە زیادانە دەبنە هۆی زیادبوونی چەوری جەستە و ئەگەری کێشەی تەندروستی وەک نەخۆشییەکانی دڵ.
کلیلی چێژوەرگرتن لە بیرە بەبێ کاریگەری نەرێنی لەسەر تەندروستی، مامناوەندییە. سنووری پێشنیارکراوی 1-2 خواردنەوەیە لە ڕۆژێکدا بۆ گەورەکان. خواردنەوە بە ڕێژەیەکی مامناوەند یارمەتیدەرە بۆ دوورکەوتنەوە لە مەترسییەکانی زیادبوونی کێش و نەخۆشی جگەر و کێشە تەندروستییەکانی دیکەی پەیوەست بە کحول.
ناوبەناو خواردنەوەیەک باشە، بەڵام بە بەردەوامی زیادکردنی ڕێژەی پێشنیارکراوی خواردنەوە دەتوانێت لێکەوتەی تەندروستی درێژخایەنی هەبێت.
ئەگەر بەدوای کەمکردنەوەی شەکردا دەگەڕێیت یان دوور بکەویتەوە لە کحول، ئەوا چەندین بەدیلی نایاب هەیە بۆ بیرە. بیر لە خواردنەوە کەم شەکرەکان بکەرەوە وەک چای گیایی، ئاوی بریقەدار، یان کۆمبوچا. ئەم خواردنەوانە شێدارکردنەوە دابین دەکەن بەبێ ئەو کالۆری و شەکرەی زیادکراوە کە لە بیرەدا هەیە.
گۆڕینی بژاردەی تەندروستتر دەتوانێت پشتگیری تەندروستی گشتی تۆ بکات لە هەمان کاتدا هەڵبژاردەی تازەگەری پێشکەش بکات کە شەکریان زۆر نییە.
بیرە بە شێوەیەکی گشتی ڕێژەی شەکری کەمی تێدایە، بەڵام ئەمە دەتوانێت بەپێی جۆرەکەی بگۆڕێت. بیرەی سووک کەمتر کاربۆهیدراتی تێدایە، لەکاتێکدا بیرەی تایبەت دەتوانێت ئاستی شەکریان زیاتر بێت.
بۆ ئەوەی چێژ لە بیرە وەربگریت بە شێوەیەکی تەندروست، مامناوەندی کلیلە. ئاگاداری ئەو کاربۆهیدرات و شەکرە بە لە خواردنەوەکەتدا. هەمیشە پشکنینی لیبێڵەکان بکە و چاودێری خواردنەکەت بکە بۆ شێوازی ژیانی هاوسەنگ.
وەڵام: بیرە کاربۆهیدراتی تێدایە، کە دەبێتە هۆی بەرزکردنەوەی ئاستی شەکر لە خوێندا. بەڵام بەگشتی نابێتە هۆی بەرزبوونەوەی بەرچاو، بەتایبەتی بە شێوەیەکی مامناوەند.
وەڵام: بیرە ئاساییەکان بە شێوەیەکی گشتی 0 گرام شەکریان تێدایە، لەکاتێکدا بیرە سووکەکان کەمێک زیاتریان هەیە، نزیکەی 0.3 گرام لە هەر ژەمێکدا.
وەڵام: یەک پینت بیرەی ئاسایی نزیکەی ٠ گرام شەکری تێدایە. بیرەی سووک نزیکەی 0.4 گرام لە هەر پینتێکدا هەیە، بەپێی مارکەکە.
وەڵام: بیرەی سووک بژاردەیەکی باشترە چونکە کاربۆهیدراتی کەمتر و شەکری کەمتری تێدایە بە بەراورد بە بیرەی ئاسایی.